داکت اسپلیت یکی از پرکاربردترین سیستم های تهویه مطبوع در ساختمان های مسکونی، اداری و تجاری است.
این سیستم از دو بخش اصلی تشکیل می شود: یونیت داخلی (اواپراتور) و یونیت خارجی (کندانسور).
در این مقاله قصد داریم به صورت تخصصی بررسی کنیم که کندانسور داکت اسپلیت چیست، چه اجزایی دارد، چگونه کار می کند و نگهداری صحیح از آن به چه صورت است.
کندانسور داکت اسپلیت چیست؟
کندانسور داکت اسپلیت همان بخش بیرونی دستگاه است که معمولاً در فضای آزاد مانند پشت بام، تراس یا حیاط نصب می شود.
وظیفه اصلی آن خنک کردن گاز مبرد (Refrigerant) و تبدیل آن از حالت گاز به مایع است تا چرخه سرمایش کامل شود.
به زبان ساده، وقتی یونیت داخلی گرمای هوای محیط را جذب می کند، آن گرما از طریق لوله ها به کندانسور منتقل می شود.
در کندانسور، این گرما توسط فن و کویل مخصوص به محیط بیرون منتقل می شود و مبرد دوباره برای استفاده بعدی آماده می شود.

اجزای اصلی کندانسور داکت اسپلیت
کندانسور از چند بخش کلیدی تشکیل شده است که هر کدام نقش خاصی در فرآیند خنک سازی دارند:
1. کمپرسور (Compressor): قلب سیستم که مبرد را فشرده کرده و به گردش درمی آورد.
2. کویل های کندانسور: شبکه ای از لوله های مسی با فین های آلومینیومی برای دفع حرارت.
3. فن کندانسور: با چرخش مداوم هوا را از روی کویل ها عبور می دهد تا گرما خارج شود.
4. بدنه فلزی و پایه ها: برای محافظت در برابر شرایط جوی و نصب ایمن.
5. برد الکترونیکی: کنترل عملکرد فن، کمپرسور و ارتباط با یونیت داخلی.
6. خازن ها و سنسورهای حرارتی: برای راه اندازی و کنترل دما و جریان برق.
نحوه عملکرد کندانسور داکت اسپلیت
فرآیند کاری کندانسور بر اساس چرخه تبرید تراکمی است. مراحل عملکرد آن به صورت زیر است:
1. کمپرسور گاز مبرد را با فشار بالا فشرده می کند.
2. گاز داغ و پرفشار وارد کویل کندانسور می شود.
3. فن کندانسور هوا را روی کویل ها می دمد و گرمای گاز را به محیط منتقل می کند.
4. در نتیجه، مبرد از حالت گاز به مایع تبدیل می شود.
5. این مایع از طریق لوله مسی به اواپراتور (یونیت داخلی) برمی گردد تا دوباره در سیکل تبرید استفاده شود.
به همین دلیل، اگر کندانسور عملکرد درستی نداشته باشد، سرمایش کل سیستم مختل می شود.
انواع کندانسور در داکت اسپلیت
کندانسورها بر اساس نوع خنک کاری به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:
1. کندانسور هوایی
رایج ترین نوع در داکت اسپلیت های خانگی و اداری است.
در این مدل، خنک کاری از طریق جریان هوای محیط و فن انجام می شود.
مزایا:
- نصب آسان و هزینه کمتر
- نیاز نداشتن به برج خنک کننده یا آب
- نگهداری ساده تر
معایب:
- راندمان کمتر در مناطق بسیار گرم
- نیاز به فضای باز و تهویه مناسب
2. کندانسور آبی
در برخی سیستم های بزرگ تر یا صنعتی استفاده می شود.
در این نوع، مبرد توسط آب در گردش خنک می شود.
مزایا:
- راندمان بالا در دماهای محیطی بالا
- صدای کمتر نسبت به مدل هوایی
معایب:
- نیاز به برج خنک کننده و پمپ آب
- مصرف آب بیشتر و نگهداری دشوارتر
ویژگی های فنی کندانسور داکت اسپلیت
ویژگی توضیح
- ولتاژ برق معمولاً 220V یا 380V بسته به ظرفیت دستگاه
- کمپرسور نوع اسکرال (Scroll) یا روتاری (Rotary)
- ظرفیت سرمایش از ۲ تا ۲۰ تن تبرید بسته به مدل
- تعداد فن یک یا دو عدد بر اساس ظرفیت
نوع گاز مبرد R410A یا R32 در مدل های جدید - جنس کویل ها لوله مسی با فین آلومینیومی
- جنس بدنه ورق گالوانیزه با رنگ ضد زنگ
- میزان صدا بین ۵۵ تا ۶۵ دسی بل در مدل های خانگی
این مشخصات می توانند بسته به برند و مدل دستگاه متفاوت باشند.
دلایل صدای زیاد کندانسور
اگر هنگام کار متوجه صدای غیرعادی از کندانسور شدید، ممکن است یکی از موارد زیر دلیل آن باشد:
- لرزش فن به علت بالانس نبودن پره ها
- شل شدن پیچ های بدنه
- خرابی بلبرینگ موتور فن
- گرفتگی کویل و افزایش فشار داخلی
- نصب غیراستاندارد روی سطح ناصاف
برای رفع مشکل، ابتدا دستگاه را خاموش کرده و وضعیت فن، پایه ها و تراز بودن یونیت را بررسی کنید.
نگهداری و سرویس کندانسور داکت اسپلیت
برای افزایش عمر مفید دستگاه و کاهش مصرف انرژی، سرویس منظم کندانسور ضروری است.
مراحل سرویس دوره ای:
1. تمیز کردن کویل ها با برس نرم یا شست وشوی آرام با آب
2. بازرسی فن و بلبرینگ ها برای جلوگیری از صدای اضافی
3. چک کردن فشار گاز مبرد
4. تست خازن و اتصالات الکتریکی
5. روغن کاری در مدل های دارای یاتاقان مکانیکی
6. کنترل پایه ها و لرزه گیرها
بهتر است سرویس کندانسور داکت اسپلیت هر شش ماه یک بار انجام شود، مخصوصاً پیش از شروع فصل گرما.
نکات مهم هنگام نصب کندانسور
- کندانسور را در مکانی نصب کنید که هوای آزاد به خوبی جریان داشته باشد.
- از قرار دادن دستگاه در فضاهای بسته یا زیر نور مستقیم خورشید خودداری کنید.
- فاصله حداقل ۳۰ سانتی متر از دیوارها و موانع رعایت شود.
- کابل برق و لوله های مسی را با عایق استاندارد و ضد UV بپوشانید.
- برای جلوگیری از لرزش، از پد لاستیکی ضد لرزه استفاده کنید.
علائم خرابی کندانسور داکت اسپلیت
1. سرمایش ضعیف یا قطع کامل خنک کنندگی
2. صدای غیرطبیعی از فن یا کمپرسور
3. افزایش ناگهانی مصرف برق
4. گرم شدن بیش از حد یونیت خارجی
5. نشت گاز مبرد یا روغن از اتصالات
در صورت مشاهده این موارد، باید دستگاه فوراً خاموش شود تا آسیب بیشتری وارد نشود.

در این مقاله یاد گرفتیم که کندانسور داکت اسپلیت بخش بیرونی و حیاتی سیستم تهویه مطبوع است که وظیفه خنک سازی مبرد و تکمیل چرخه تبرید را دارد.
کندانسورهای باکیفیت و سرویس شده، نقش مهمی در افزایش راندمان و کاهش مصرف انرژی دارند.
با انتخاب محل نصب مناسب، سرویس منظم و رعایت اصول نگهداری، می توانید عمر مفید دستگاه خود را چندین سال افزایش دهید.
